

وقتی اسم طراحی گرافیک میاد، اولین چیزی که به ذهن همه میرسه نرمافزارهای Adobe مثل فتوشاپ (Photoshop) و ایلاستریتور (Illustrator) هستن. این ابزارها سالهاست که استاندارد جهانی طراحی شدن و بیشتر طراحان حرفهای با اونها کار میکنن. اما یک مشکل بزرگ وجود داره:
- هزینه بالای اشتراک Adobe
- نیاز به سیستم قوی برای اجرای نرمافزارها
- و محدودیتهای دسترسی در برخی کشورها
اینجاست که خیلیها به دنبال جایگزین رایگان فتوشاپ و ایلاستریتور میگردن. خوشبختانه نرمافزارهای زیادی وجود دارن که میتونن تا حد زیادی جای Adobe رو پر کنن و نیاز طراحان تازهکار، دانشجوها و حتی حرفهایها رو برطرف کنن.
در این مقاله قراره بهترین جایگزینهای رایگان برای فتوشاپ و ایلاستریتور رو بررسی کنیم، مزایا و معایب هر کدوم رو بگیم و در نهایت کمک کنیم انتخاب بهتری داشته باشین.
چرا به دنبال جایگزین رایگان فتوشاپ و ایلاستریتور باشیم؟
بیایم اول ببینیم چرا اصلاً به جایگزین نیاز داریم:
- هزینه بالا: خرید لایسنس یا اشتراک Adobe خیلی گرونه و برای خیلی از کاربران بهصرفه نیست.
- نیاز به سختافزار قوی: اجرای Photoshop و Illustrator روی سیستمهای ضعیف سخت و کند هست.
- محدودیت دسترسی: در بعضی کشورها دسترسی قانونی به محصولات Adobe ممکن نیست.
- کاربران تازهکار: دانشجوها و فریلنسرهای تازهکار به دنبال نرمافزارهای رایگان برای شروع هستن.
پس پیدا کردن یک جایگزین رایگان فتوشاپ و ایلاستریتور نهتنها به صرفهجویی کمک میکنه، بلکه باعث میشه همه بتونن طراحی رو بدون دغدغه شروع کنن.
بهترین جایگزینهای رایگان برای فتوشاپ (ویرایش عکس)
1. GIMP (GNU Image Manipulation Program)
چرا GIMP؟
اگر دنبال یک جایگزین رایگان فتوشاپ هستی که آفلاین، قدرتمند و متنباز باشه، GIMP انتخاب درجهیکه. سالهاست توسعه داده میشه و جامعه کاربری بزرگی داره.

امکانات کلیدی:
- پشتیبانی کامل از لایهها، ماسکها، Blend Modeها و Adjustmentها
- ابزارهای رتوش (Heal/Clone)، Liquify ساده، فیلترها و افکتها
- قابلیت افزونهپذیری بالا (Plugins/Script-Fu/Python)
- سفارشیسازی رابط و شورتکاتها
- سازگاری فایل
- باز کردن/خروجی گرفتن از فرمتهای رایج تصویری (JPG/PNG/TIFF/WEBP)
- پشتیبانی واردکردن/خروجی گرفتن PSD بهصورت محدود (بسته به ویژگیهای فایل)
برای چه کسانی مناسب است؟
- عکاسها و طراحانی که به ابزارهای اصلی ویرایش نیاز دارن
- کاربرانی که میخوان بدون هزینه وارد دنیای گرافیک بشن
- کسانی که با لینوکس، ویندوز یا مک کار میکنن و نرمافزار سبکتر از Adobe میخوان
مزایا: قدرتمند، رایگان، متنباز، افزونههای زیاد | معایب: رابط کمی قدیمی، منحنی یادگیری نسبتاً شیبدار
نکته مهاجرت از Photoshop به GIMP:
- از منوی Edit > Keyboard Shortcuts شورتکاتها رو شبیه فتوشاپ کن.
- با نصب افزونهها (مثلاً برای RAW) تجربهات نزدیکتر میشه.
2. Photopea (آنلاین و شبیه فتوشاپ)
چرا Photopea؟
وقتی سرعت و دسترسی مهمه، Photopea بهترین فتوشاپ آنلاینه: توی مرورگر باز میشه، نصب نمیخواد و از PSD پشتیبانی میکنه.

امکانات کلیدی:
- رابط کاربری آشنا با پنلهای لایه، History و ابزارهای محبوب (Move, Marquee, Brush, Type)
- پشتیبانی از PSD/Smart Objectها بهصورت محدود، Layer Styles، فیلترها
- Import/Export آسان برای فرمتهای رایج
برای چه کسانی مناسب است؟
- دانشجوها، فریلنسرها، و کسانی که میخوان روی هر سیستمی کار کنن
- ادیتهای سریع، بنرهای شبکههای اجتماعی، برش و اصلاح رنگ سبک
مزایا: بدون نصب، سریع، رایگان (با تبلیغ)، شبیه Photoshop | معایب: وابسته به اینترنت، برخی قابلیتها محدودتر از فتوشاپ
نکته مهاجرت:
- برای کارهای گروهی، فایل PSD رو روی فضای ابری نگهدار تا سریعتر باز شه.
- فونتها رو در صورت نیاز آپلود کن تا طرح دقیقتر نمایش داده بشه.
3.Krita (شاهکار برای نقاشی دیجیتال)
چرا Krita؟
اگر تمرکزت روی نقاشی دیجیتال، تصویرسازی و کانسپت آرته اما گاهی هم ادیت عکس داری، Krita ایدهآله.
امکانات کلیدی:
- موتور براش قدرتمند با صدها براش و Stabilizer
- لایهها، ماسکها، گروهبندی، ترکینگ ساده و فیلترها
- پشتیبانی از قلمهای گرافیکی، Canvas Rotation و ابزار انیمیشن فریمبهفریم
برای چه کسانی مناسب است؟
- ایلاستریتورها، هنرمندان دیجیتال، طراحان کاراکتر و مانگا
- کسانی که کنترل دقیق براش و پاسخگویی قلم میخوان
مزایا: عالی برای نقاشی/براش، رایگان و متنباز | معایب: تمرکز کمتر روی ادیت عکس پیشرفته (نسبت به GIMP)
نکته مهاجرت:
- اگر از Photoshop Paint Brushها میای، پکهای براش Krita رو نصب کن تا حس آشناتر بشه.
- با پروفایلهای رنگی (Color Management) کار کن تا خروجی یکدست باشه.
4. Pixlr (ساده، سریع، تحت وب)
چرا Pixlr؟
برای ادیتهای روزمره، ساخت پست اینستاگرام، کراپ، فیلتر و متن، Pixlr یک ابزار سبک و آنلاینه.
امکانات کلیدی:
- قالبهای آماده، فیلترهای سریع، افکتهای متن و ماسکهای ساده
- کار در مرورگر، بدون نیاز به سیستم قوی
- رابط بسیار ساده برای افراد مبتدی
برای چه کسانی مناسب است؟
- تولید محتوا برای شبکههای اجتماعی
- کاربرانی که میخوان فوری یک عکس رو ادیت کنن
مزایا: سرعت، سادگی، آنلاین | معایب: نبود امکانات حرفهای رتوش/Color Grading پیشرفته
نکته مهاجرت:
اگر به لایه و فونت نیاز داری، نسخه Pixlr E رو نسبت به Pixlr X انتخاب کن (کمی حرفهایتره).
بهترین جایگزینهای رایگان برای ایلاستریتور (طراحی وکتور)
1. Inkscape (قویترین جایگزین رایگان ایلاستریتور)
چرا Inkscape؟
وقتی حرف از طراحی وکتور میشه، Inkscape نزدیکترین تجربه رایگان به Illustrator رو میده و برای لوگو، آیکون و UI مناسب است.
امکانات کلیدی:
- ابزارهای وکتوری کامل: Pen/Bezier, Node Editing, Boolean, Gradients, Clipping/Masking
- پشتیبانی حرفهای از SVG، Export به PDF/PNG و فرمتهای دیگر
- راهنمای گرید/اسنپ، اندازهگیری دقیق برای طراحی لوگو و آیکون
برای چه کسانی مناسب است؟
- طراحان لوگو، آیکون، اینفوگرافیک و وکتورهای UI
- کاربرانی که میخوان بدون هزینه وارد دنیای وکتور حرفهای بشن
مزایا: متنباز، قدرتمند، نزدیکترین گزینه به Illustrator | معایب: میتونه روی سیستمهای ضعیف کمی کند باشه
نکته مهاجرت از Illustrator:
- شورتکاتها رو از Preferences شبیه ایلاستریتور کن.
- برای Export به SVG تمیز، از Plain SVG استفاده کن تا سازگاریت در وب بهتر بشه.
2. Vectr (آنلاین و مینیمال)
چرا Vectr؟
اگر طراحی سریع و ساده میخوای، Vectr با رابط کاربری تمیز و تحت وب بودن، برای کارهای سبک عالیه.

امکانات کلیدی:
- ترسیم شکلهای پایه، متن، آیکونسازی ساده، الاین/دیستریبیوت
- اشتراکگذاری آنی لینک پروژه برای همکاری
- Export به SVG/PNG برای استفاده در وب
برای چه کسانی مناسب است؟
- تازهکارها، تولید محتوای وب، طراحیهای سبک و سریع
- ساخت وایرفریم یا موکاپهای بسیار ساده
مزایا: آنلاین، ساده، یادگیری سریع | معایب: قابلیتهای پیشرفته قلم/مسیر و Appearance محدودتر از Inkscape/Illustrator
نکته مهاجرت:
- برای پروژههای تیمی لینک Live بده؛ بازخورد سریع میگیری.
- اگر پروژه سنگین شد، فایل SVG رو به Inkscape منتقل کن و ادامه بده.
3. Boxy SVG (تمرکز بر SVG برای وب و UI)
چرا Boxy SVG؟
وقتی هدف تولید SVG تمیز برای وبه (آیکون، لوگوتایپ، شکلهای UI)، Boxy SVG دقیقاً برای این سناریو طراحی شده.
امکانات کلیدی:
- ویرایش مستقیم ویژگیهای SVG (Path/Stroke/Fill/Gradients)
- خروجیهای بهینه برای وب، پشتیبانی از Grid/Guides
- افزونه مرورگری (نسخههای مختلف) برای کار سریع
برای چه کسانی مناسب است؟
- طراحان UI/Front-end که به SVG سبک و بهینه نیاز دارند
- طراحی آیکون و سیستمهای آیکونی
مزایا: سبک، دقیق برای SVG، مناسب توسعه وب | معایب: برای پروژههای وکتور پیچیده و چاپی محدودتره
نکته مهاجرت:
- از شروع به فکر Optimize Path باش تا خروجی SVG سبک بمونه.
- با ViewBox و ابعاد Artboard هوشمندانه کار کن تا مقیاسپذیری عالی بشه.
4. Gravit Designer (رابط مدرن با نسخه رایگان)
چرا Gravit Designer؟
اگر دنبال تجربهای نزدیکتر به اپهای مدرن با UI تمیز هستی، Gravit (وب و دسکتاپ) گزینه خوبیه.
امکانات کلیدی:
- ابزار Pen و ویرایش گرهها، Booleanها، Symbols ساده
- Assetها و قالبهای آماده برای سوشال/پرزنتیشن
- Export به SVG/PNG/PDF
برای چه کسانی مناسب است؟
- طراحانی که رابط کاربری مدرن میخوان و پروژههای سبک تا متوسط دارن
- ساخت کیتهای ساده برند، پستهای شبکههای اجتماعی و آیکونهای اولیه
مزایا: UI مدرن، کراسپلتفرم، یادگیری سریع | معایب: برخی قابلیتهای پیشرفته در نسخه پولی قفل است
نکته مهاجرت:
- برای مدیریت رنگ/فونت از Libraries داخلی استفاده کن تا خروجیهای یکدست داشته باشی.
- اگر پروژه پیچیده شد، Export SVG و ادامه در Inkscape/Illustrator.
جدول مقایسه سریع
| نرمافزار | نوع کاربری | مزایا | معایب |
|---|---|---|---|
| GIMP | ویرایش عکس | قدرتمند، متنباز، رایگان | رابط کاربری قدیمی |
| Photopea | ویرایش عکس آنلاین | شبیه فتوشاپ، بدون نصب | نیاز به اینترنت |
| Krita | طراحی دیجیتال | مناسب برای نقاشی دیجیتال | تمرکز کمتر بر ویرایش عکس |
| Pixlr | ویرایش عکس ساده | سبک، سریع، آنلاین | امکانات محدود |
| Inkscape | طراحی وکتور | کاملترین جایگزین ایلاستریتور | کمی سنگین |
| Vectr | طراحی وکتور آنلاین | ساده، سریع، رایگان | امکانات محدود |
| Boxy SVG | طراحی SVG | سبک، مخصوص UI/UX | حرفهای نیست |
| Gravit Designer | طراحی وکتور | رابط کاربری مدرن | نسخه کامل پولی |
- ادیت حرفهای عکس آفلاین: GIMP
- ادیت سریع و تحت وب با PSD: Photopea
- نقاشی دیجیتال و تصویرسازی: Krita
- ادیت خیلی ساده و فوری آنلاین: Pixlr
- لوگو/آیکون/وکتور حرفهای آفلاین: Inkscape
- طراحی وکتور سبک و همکاری آنلاین: Vectr
- SVG تمیز برای وب/UI: Boxy SVG
- محیط مدرن برای کارهای سبک–متوسط: Gravit Designer
جمعبندی
نرمافزارهای Adobe مثل فتوشاپ و ایلاستریتور بیشک قدرتمند هستن، اما همیشه لازم نیست هزینههای زیاد پرداخت کنیم. با استفاده از جایگزین رایگان فتوشاپ و ایلاستریتور مثل GIMP، Inkscape، Photopea، Krita و دیگر ابزارها میتونید بدون خرج اضافه طراحی حرفهای انجام بدین.
این جایگزینها برای دانشجوها، فریلنسرها و حتی طراحان حرفهای میتونن انتخاب عالی باشن. پیشنهاد میکنم چند نرمافزار رو تست کنید و ببینید کدوم بیشتر با سبک کاری شما سازگار هست.
۴ جایگزین متنباز برای Adobe Creative Cloud

نمیتوان بیش از حد به Adobe Creative Cloud خرده گرفت. این سرویس دسترسی قانونی و نسبتاً مقرونبهصرفهای به ابزارهایی مانند Premiere و Photoshop با پشتیبانی و بهروزرسانی مداوم فراهم کرد. پیش از آن، هزینه خرید این نرمافزارها بسیار بالا بود و با انتشار هر نسخه جدید، پرداخت دوباره اجتنابناپذیر میشد. برای افرادی که با Creative Cloud درآمدزایی میکنند، این سرویس یک هزینه تجاری مشروع و منصفانه محسوب میشود.
فهرست مطالب
با این حال، قراردادهای سالانه با جریمه فسخ زودهنگام، افزایش مداوم قیمتها، قفلشدگی به یک فروشنده خاص و اضافه شدن قابلیتهای ناخواسته مبتنی بر هوش مصنوعی در بخشهای مختلف نرمافزار، بسیاری از کاربران را از محصولات ادوبی دلزده کرده است. خبر خوب این است که بدون پرداخت هزینه، بدون نگرانی درباره حریم خصوصی و بدون حمایت از فناوریهای هوش مصنوعی ناخواسته هم میتوان کار را پیش برد. تنها کافی است ابزارهای ادوبی با جایگزینهای متنباز مناسب جایگزین شوند.
Scribus

در سال ۲۰۱۱، هنگام فعالیت بهعنوان دستیار پژوهشی تحصیلات تکمیلی، نیاز به تهیه یک راهنمای نرمافزار متنباز برای دانشجویان سال اول وجود داشت. این کار به یک نرمافزار نشر رومیزی نیاز داشت، اما بودجهای برای دسترسی به ابزاری مانند Adobe InDesign وجود نداشت.
در این شرایط Scribus انتخاب شد. با وجود ناآشنایی اولیه با ابزار، نتیجه نهایی یک دفترچه چاپی قابلقبول بود.

حتی در دنیای امروزی که supposedly بدون کاغذ است، همچنان به نرمافزاری مانند Scribus برای طراحی دفترچهها، پوسترها، بروشورها و سایر اسناد با طراحی ثابت در محیطهای کاری و آموزشی نیاز میشود. خبر خوب این است که Scribus نسبت به گذشته بسیار کاربرپسندتر شده است.
GIMP
باورکردنی نیست که GIMP اکنون حدود سه دهه قدمت دارد. این نرمافزار همیشه نخستین انتخاب افرادی بوده که نمیخواستند برای استفاده از Photoshop به روشهای غیرقانونی متوسل شوند. امروزه GIMP نهتنها یک جایگزین، بلکه در برخی زمینهها حتی گزینهای بهتر به شمار میرود، بهویژه با توجه به مسیری که نرمافزارهای ادوبی در پیش گرفتهاند.
GIMP در ابتدا یک ابزار ویرایش تصویر بود، اما اکنون برای طراحی آیکونها و خلق آثار هنری دیجیتال کامل نیز استفاده میشود. امکان اسکریپتنویسی با زبانهایی مانند Python و وجود افزونههای فراوان، قابلیتهای این نرمافزار را بهطور چشمگیری گسترش داده است.
Kdenlive
Kdenlive پاسخ متنباز به Adobe Premiere است. شاید برخی انتظار دیدن DaVinci Resolve را داشته باشند، اما هرچند Resolve رایگان است، متنباز نیست. برای کسانی که متنباز بودن اهمیت دارد، Kdenlive بیش از نیاز اغلب کاربران امکانات ارائه میدهد.
این نرمافزار برای ویندوز، لینوکس و macOS (با پشتیبانی بومی از Apple Silicon) در دسترس است و یک مجموعه کامل و مدرن تدوین ویدئو به شمار میرود. از پروژههای یوتیوب گرفته تا ساخت فیلمهای جدی، Kdenlive ابزارهای لازم را در اختیار میگذارد؛ از افکتها و تدوین چنددوربینه تا پشتیبانی گسترده از فرمتهای صوتی و تصویری.
یکی از نکات مهم، آینده روشن این پروژه است. نقشه راه Kdenlive بهصورت شفاف در دسترس است و نشان میدهد توسعه آن ادامهدار خواهد بود. سرمایهگذاری زمانی روی ابزاری خلاقانه زمانی منطقی است که اطمینان به ماندگاری آن وجود داشته باشد.
Blender
ادوبی نرمافزاری به نام Adobe Dimension برای مدلسازی سهبعدی دارد که میتواند نتایج چشمگیری تولید کند. با این حال، Blender به یک ابزار استاندارد صنعتی در حوزه مدلسازی سهبعدی تبدیل شده و حتی در فیلم برنده اسکار «Flow» نیز مورد استفاده قرار گرفته است. برای یادگیری جدی مدلسازی سهبعدی، صرف زمان روی Blender انتخابی منطقیتر به نظر میرسد، زیرا این نرمافزار آیندهای بسیار روشن دارد.
جمعبندی
علاوه بر اینها، نرمافزارهای متنباز دیگری مانند Inkscape نیز وجود دارند که جایگزین کاملی برای Adobe Illustrator محسوب میشوند. به لطف تلاش هزاران توسعهدهنده در سراسر جهان، تقریباً هیچ کاری در Creative Cloud وجود ندارد که نتوان آن را با یک ابزار متنباز و کاملاً رایگان انجام داد.
تماس با ما











