سیستم عامل Linux

سیستم عامل چیست؟

پیش از آنکه بخواهیم سیستم لینوکس را توضیح دهیم باید بدانیم مفهوم سیستم عامل چیست؟ سیستم عامل نرم افزاری است که به مدیریت منابع موجود در یک دستگاه می‌پردازد یعنی ارتباط بین سخت افزار و نرم افزار را فراهم می‌کند. دستگاه می‌تواند لپ تاپ، کامپیوتر، تلفن همراه، مودم، سوئیچ و … باشد. می‌توان گفت وظیفه اصلی سیستم عامل برقراری ارتباط بین کاربر و قطعات دستگاه الکتریکی است در واقع این واسطه ها به کاربر کمک می کنند تا بتواند به راحتی از کامپیوتر و یا گوشی خود استفاده کند.

در حال حاضر سیستم عامل‌هایی همچون ویندوز، لینوکس و مک‌ بر روی سیستم‌های کامپیوتری، رایانه‌ای و لپ تاپ‌ها وجود دارند. برای گوشی‌های تلفن همراه نیز می‌توان گفت سیستم عامل اندروید و ios جز متداول ترین مواردی هستند که مورد استفاده قرار می‌گیرند.

تاریخچه Linux

عبارت Linux از سال ۱۹۸۴ شناخته شده است. اگر بخواهیم از لحاظ فنی آن را شرح دهیم، میتوان چنین گفت که به تنهایی به عنوان هسته سیستم عامل معرفی می گردد. اما از طرفی برخی نیز می گویند که لینوکس که با نماد پنگوئن شناخته می شود، هم نوعی سیستم عامل مانند ویندوز است. و دسته سوم هم که کلا اعتقاد بر این دارند Linux نام دیگر Ubunto است و این دو یکی هستند.

ما اینجاییم تا به شما بگوییم برنامه لینوکس چیست و چه کاربردی دارد.

سیستم عامل لینوکس چیست؟

در معرفی سیستم عامل لینوکس می توان گفت سیستم عامل لینوکس از قدرتمندترین سیستم عامل‌های موجود در بازار است که بصورت‌ متن باز ارائه می گردد. همچنین در بین مهندسان نرم‌افزار از محبوبیت ویژه‌ای برخوردار است.

برای آشنایی با سیستم عامل لینوکس باید بدانید که سیستم عامل unix ( یونیکس ) در سال ۱۹۷۱ توسط شرکت تلفن و تلگراف آمریکا توسعه و گسترش پیدا کرد. این سیستم عامل گران قیمت بود و همه مردم نمی‌توانستند به راحتی از آن استفاده کنند.

بنابراین سیستم لینوکس که بسیار شبیه به یونیکس و از زیر شاخه‌های آن است، به عنوان جانشین برگزیده شد. در سال ۱۹۹۱ تورالدز لینوکس هسته مرکزی لینوکس را ساخت. سیستم عامل لینوکس توسط کمپانی‌های بسیاری پشتیبانی می‌شود.

آشنایی با کرنل یا هسته لینوکس

به طور کلی می‌توان گفت هر سیستم ‌عاملی دارای هسته یا کرنل و رابط بین نرم افزار و سخت افزار سیستم است، در واقع می‌توان گفت وظیفه انجام کارهای اساسی و پایه برعهده هسته یا کرنل است.

در اصل، لینوکس پایین ترین سطح اجزای نرم افزاری یک سیستم به شمار می رود و اگر این بخش آسیب ببیند بقیه نرم افزارها هم قادر به استفاده نخواهند بود. از وظایف هسته آن است که منابع سیستم را به برنامه‌های دیگر موجود در سیستم متصل می‌کند.

وظایف هسته سیستم عامل Linux

از مهمترین وظایف هسته نرم افزار لینوکس می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. ذخیره سازی داده‌ها: ذخیره سازی داده‌ها در حافظه‌ای که با دسترسی تصادفی کار می‌کند یا در حافظه دائمی ‌و یا در فایل سیستم مجازی صورت می‌گیرد.
2. دسترسی به شبکه کامپیوتری
3. زمانبندی
4. استفاده از ابزارهای ورودی و خروجی مانند موس، کیبورد، وب کم و فلش usb
5. امنیت: این امنیت می‌تواند شامل امنیت‌ منابع و همچنین کاربران و گروه‌های کاربری مختلف باشد.

کاربرد لینوکس چیست؟

تا اینجای این مقاله از ایران هاست ( ارائه دهنده ی سرور اختصاصی ایران ) به این درک رسیده ایم که لینوکس چیست و در این بخش به کاربرد سیستم عامل لینوکس خواهیم پرداخت.

به دلیل متن باز بودن برنامه لینوکس ، امنیت سیستم عامل آن بسیار بالاست. در نتیجه برای سازمان هایی که نیاز به حد بالای امنیت هستند بسیار کاربردی است. این نرم افزار به عنوان سیستم عامل محبوب در شبکه‌ها و محیط‌ های شبکه‌ای استفاده می‌شود و می‌توان گفت که ۷۰ درصد فایروال‌های مورد استفاده در شبکه‌های دنیا، از سیستم عامل لینوکس استفاده می‌کنند.

منظور از عمومی‌ بودن linux چیست؟

لینوکس یک سیستم عامل‌ عمومی ‌و متن باز است و برنامه نویسان زیادی می‌توانند آن را توسعه دهند و نیازهای خود را در حوزه‌های مختلف برطرف نمایند. در حال حاضر نرم افزارهای بسیار زیادی وجود دارند که از لینوکس‌ به عنوان سیستم عامل زیرساخت استفاده می‌کنند. هر یک از این نرم افزارها میلیون‌ها کاربر دارند و بسیار مورد توجه هستند.

با برنامه نویسی لینوکس می توان این سیستم عامل را توسعه داد و با زبان های مختلفی مانند python، php و … می توان برنامه نویسی در لینوکس را انجام داد.

زبان برنامه نویسی لینوکس

لینوکس یک سیستم عامل خط فرمان منبع باز است. اما شامل یک کامپایلر زبان C نیز هست که یک زبان برنامه نویسی به حساب می آید. لینوکس همچنین شامل ویژگی های Shell Programmimg می باشد که با استفاده از دستورات لینوکس و سایر برنامه ها ، آن را به یک زبان برنامه نویسی بسیار قدرتمند تبدیل می کنند.

توزیع لینوکس چیست؟

انواع لینوکس یا توزیع لینوکس (به اختصار distro) یک سیستم عامل است که از یک مجموعه نرم افزاری بر اساس هسته لینوکس و اغلب یک سیستم مدیریت بسته‌ای ساخته شده است. کاربران لینوکس معمولاً با بارگیری یکی از توزیع‌های لینوکس، سیستم عامل خود را به دست می آورند.

لینوکس برای طیف گسترده‌ای از سیستم ها اعم از دستگاه های تعبیه شده (مثل OpenWrt) و رایانه‌های شخصی (مانند Linux Mint) گرفته تا ابر رایانه های قدرتمند (به عنوان مثال، توزیع‌های Rocks Cluster) توزیع دارد.

توزیع معمولی لینوکس شامل هسته لینوکس، ابزارها و کتابخانه‌های GNU، نرم افزار اضافی، اسناد و مدارک، یک سیستم پنجره‌ای، یک مدیر پنجره و یک محیط دسک تاپ است.

اکثر نرم افزارهای موجود شامل نرم افزارهای آزاد و منبع باز هستند که به صورت binary کامپایل شده و منبع کد آن‌ها در دسترس است که امکان تغییر در نرم افزار اصلی را می‌دهد. معمولاً توزیع‌های لینوکس به صورت اختیاری شامل برخی نرم افزارهای اختصاصی هستند که ممکن است در قالب کد منبع در دسترس نباشند.

آشنایی با محیط لینوکس

محیط لینوکس بر خلاف مک و ویندوز، محیط های دسکتاپ زیادی دارد و این موضوع یکی از جذابیت های لینوکس است. محیط دسکتاپ یا همان Desktop Environment شبه دسکتاپ است و هر کدام از دسکتاپ ها، محیطی گرافیکی دارند به نام GUI یا Graphical User Interface
که این دو محیط را می توان به صورت مجزا و یا با هم استفاده کرد.

برای خرید هاست لینوکس می توانید از خدمات ایران هاست استفاده کنید.

۵ مورد از معروف ترین محیط های لینوکس را در اینجا معرفی می کنیم:

• GNOME3 Desktop

• KDE Plasma

• Cinnamon Desktop

• محیط دسکتاپ MATE

• XFCE Desktop

توزیع‌های معروف لینوکس

برای شناخت بیشتر نرم افزار لینوکس باید توزیعهای معروف آن را بشناسید. توزیع‌های زیر از معروفترین آنها هستند. هرچند که تعداد این توزیع ها بسیار زیاد است تنها به معرفی چند نمونه از آنها اکتفا می کنیم. شما می توانید برای کسب اطلاعات بیشتر به مقاله “توزیع های لینوکس” مراجعه نمایید.

• RPM-based linux

از معروفترین توزیع‌های rpm ( rpm چیست ) مورد، می‌توان به توزیع RedHat، CentOS،Fedora و SUSE اشاره کرد. توزیع‌های Redhat/Centos جزو محبوب ترین سیستم‌عامل‌ها برای سرور هستند.

• Debain-based linux

در این مورد نیز، به خود توزیع Debian و توزیع معروف Ubuntu و Mint می‌توان اشاره کرد که برای سیستم عامل‌های خانگی بسیار مناسب هستند. هم چنین Ubuntu Server یکی از قوی‌ترین توزیع‌های لینوکس برای سیستم عامل سرور است.

کالی لینوکس

قبل از آنکه بخواهیم از کالی لینوکس بگوییم باید به توزیع بک ترک بپردازیم.

بسیاری از هکر های حرفه ای، برای دسترسی به اطلاعات و نفوذ به سیستم های مورد هک، از توزیع بک ترک استفاده می کنند. این توزیع با هدف کمک به متخصص های امنیت در شبکه و IT و بر اساس اوبونتو ( اوبونتو چیست ) پیاده سازی شد اما متاسفانه به دلیل عدم پشتیبانی تیم سازنده این توزیع، تیم جدیدی اقدام به طراحی کالی لینوکس کرد.

Kali Linux یک توزیع لینوکس مبتنی بر Debian و در واقع نسخه جدید بک ترک است که پشتیبانی و تأمین امنیت تهاجمی را برعهده دارد. کالی لینوکس در انواع نسخه‌های حرفه‌ای و یا lite ارایه می‌شود. کالی لینوکس چیست یکی از ویژگی های کالی لینوکس است.

تفاوت کالی لینوکس با بک ترک در این است که علاوه بر تغییر نام به کالی لینوکس، ویژگی های جدیدی همانند صدها برنامه کاربردی برای تست های امنیتی و نفوذ، به آن افزوده است.

در ادامه مقاله به مزایا و معایب لینوکس می پردازیم.

مزایای سیستم عامل لینوکس

حال که به مبحث linux مسلط شده اید، بهتر است برخی از مزایای سیستم عامل لینوکس را برای شما عزیزان شرح دهیم:

• رایگان است: لینوکس به دلیل اینکه متن باز بوده و بصورت رایگان در اختیار دیگران قرار می گیرد، مزیتی بسیار ویژه نصبت به بقیه سیستم عامل ها دارد. چرا که هزینه ای برای فرد استفاده کننده ندارد.
• امنیت بالا: به دلیل متن باز بودن لینوکس همه روزه افراد بسیاری بر روی امنیت آن کار کرده و حفره های نا امن را مسدود می کنند.
• سریع بودن لینوکس
• پشتیبانی قوی
• نیازی به نصب درایور نیست
• چند کاربره بودن
• سبک بودن
• انعطاف پذیری

معایب سیستم عامل لینوکس

• user friendly نبودن سیستم عامل لینوکس
• کمبود برنامه های اختصاصی برای لینوکس
• نبود درایور برخی از سخت افزارها

آموزش لینوکس از صفر تا صد (اصول و نکات+ جزوه PDF)

لینوکس چیست؟

لینوکس یک سیستم عامل یا یک هسته است و به صورت متن باز منتشر شده است و لیست عملکردی کاملا مشابه UNIX دارد. به بیان دیگر لینوکس یک Package کامل نیست و در واقع یک هسته اصلی است. در سال ۱۹۹۱ توسط “Linus Torvalds” معرفی شد و یک هسته منسجم را توانست به برنامه نویسانی که از هسته استفاده میکنند ارائه دهد. سیستم عامل لینوکس به دلیل ماهیت متن باز (Open Source) بودن خود، باعث شده نسخه های مختلف لینوکس همانند دبیان یا اوبونتو یا … ایجاد شود.

توزیع های لینوکس

در واقع، یک توزیع لینوکس، سیستم عامل ساخته شده از نرم افزارهای مبتنی بر هسته لینوکس است و کاربران لینوکس می توانند از منابع مختلف، اقدام به دریافت توزیع لینوکس کنند. توزیع های لینوکس با اهداف و با فلسفه مشخصی به وجود آمده اند، معروف ترین توزیع های لینوکس در ادامه معرفی شده اند:

1- RPM-based linux

از معروفترین توزیع‌های RPM مورد، می‌توان به توزیع RedHat، CentOS،Fedora و SUSE اشاره کرد. توزیع‌های Redhat/Centos جزو محبوب ترین سیستم‌عامل‌ها برای سرور هستند.

2- Debain-based linux

در این مورد نیز، به خود توزیع Debian و توزیع معروف Ubuntu و Mint می‌توان اشاره کرد که برای سیستم عامل‌های خانگی بسیار مناسب هستند. هم چنین Ubuntu Server یکی از قوی‌ترین توزیع‌های لینوکس برای سیستم عامل سرور است.

3- Kali Linux

کالی لینوکس یک توزیع لینوکس مبتنی بر Debian و در واقع نسخه جدید بک ترک است که پشتیبانی و تأمین امنیت تهاجمی را برعهده دارد. کالی لینوکس در انواع نسخه‌های حرفه‌ای و یا lite ارایه می‌شود. تست نفوذ با کالی لینوکس یکی از ویژگی های کالی لینوکس است.

ساختار سیستم عامل لینوکس

1- Bootloader

Bootloader نرم افزاری است که وظیفه فرایند بوت (Boot Process) کامپیوتر شما را به عهده دارد. بیشتر کاربران تنها یک صفحه‌ی ورود (Splash Screen) را مشاهده می‌کنند که در ابتدا نمایش داده می‌شود و در نهایت جای خود را به سیستم عامل می‌دهد.

2- Kernel

Kernel این همان قسمتی است که “لینوکس” نامیده می‌شود. کرنل هسته‌ی سیستم است و CPU، حافظه و دستگاه‌های جانبی (Peripheral Devices) را مدیریت می‌کند. کرنل پایین‌ترین سطح سیستم عامل است.

3- Init System

Init System در واقع یک زیر سیستم برای بوت‌استرپ کردن (Bootstrap) فضای کاربر است و مسئولیت مدیریت Daemonها را بر عهده دارد.

4- Daemons

Daemons سرویس‌های پس‌زمینه‌ای (Background Service) پرینت (Printing)، صدا (Sound)، زمانبندی (Scheduling) و… هستند که یا هنگام بوت شدن سیستم یا بعد از لاگ (Log) و ورود به صفحه‌ی دسکتاپ راه‌اندازی می‌شوند.

5- Graphical Server

Graphical Server زیر سیستمی است که موارد گرافیکی را روی مانیتورتان نمایش می‌دهد. معمولاً به آن X server یا X می‌گویند.

6- Desktop Environment

این همان قسمتی است که کاربران با آن تعامل دارند. محیط‌های دسکتاپ مختلفی هستند که می‌توانیم انتخاب کنیمGNOME، Cinnamon، Mate، Pantheon، Enlightenment، KDE، Xfce و غیره.

7- Application

محیط‌های دسکتاپ مجموعه‌ای کامل از اپلیکیشن‌ها را برایتان فراهم نمی‌کنند. لینوکس نیز مانند ویندوز و macOS، هزاران هزار نرم‌افزار با کیفیت دارد که می‌توانید به سادگی پیدا و نصب کنید. ابزارهایی شبیه App Store دارند که اپلیکیشن‌ها را در یک جا جمع و نصب‌شان را راحت‌تر می‌کنند.

وظایف هسته سیستم عامل Linux

• از جمله وظایف هسته لینوکس میتوان به ذخیره سازی داده ها اشاره کرد، ذخیره سازی داده‌ها در حافظه‌ای که با دسترسی تصادفی کار می‌کند یا در حافظه دائمی ‌و یا در فایل سیستم مجازی صورت می‌گیرد.
• لینوکس دسترسی به شبکه کامپیوتری را امکان پذیر میکند.
• زمانبندی یکی دیگر از وظایف لینوکس است.
• استفاده از ابزارهای ورودی و خروجی مانند موس، کیبورد، وب کم و فلش usbتوسط لینوکس امکان پذیر خواهد شد.
• امنیت شامل امنیت‌ منابع و همچنین کاربران و گروه‌های کاربری مختلف از جمله وظایف لینوکس است.

کاربردهای لینوکس

1- سیستم عامل لینوکس متن باز است و این موضوع باعث افزایش امنیت بالای این سیستم عامل میشود، این سیستم عامل برای سازمان هایی با پروتکل های امنیتی بالا بسیار مناسب است.

2- همچنین این نرم افزار به عنوان سیستم عامل محبوب در شبکه‌ها و محیط‌ های شبکه‌ای استفاده می‌شود و می‌توان گفت که ۷۰ درصد فایروال‌های مورد استفاده در شبکه‌های دنیا، از سیستم عامل لینوکس استفاده می‌کنند.

3- لینوکس میتواند به راحتی با اندروید تطابق داشته باشد که هم زمان از آن ها برای افزایش سرعت و کارایی نوت بوک ها استفاده می شود.

متن باز بودن لینوکس و مزایای آن

لینوکس یک سیستم عامل‌ عمومی ‌و متن باز است و برنامه نویسان زیادی می‌توانند آن را توسعه دهند و نیازهای خود را در حوزه‌های مختلف برطرف نمایند. با برنامه نویسی لینوکس می توان این سیستم عامل را توسعه داد و با زبان های مختلفی مانند python، php و … می توان برنامه نویسی در لینوکس را انجام داد.

1- احتمال این که لینوکس یک روز از بازار سیستم عامل خارج شود کاملاً نامحتمل است، زیرا این سیستم عامل تحت مالکیت هیچ فرد یا شرکت خاصی نیست و دائما در حال توسعه توسط کاربران است که این محبوبیت دائمی نشات گرفته از ویژگی متن باز بودن است.

2- نرم‌افزارهای متن باز موجب می‌شوند که هیچ قفل و بن‌بستی از سوی ارائه‌دهنده ایجاد نشود.

3- متن باز بودن سازگاری سراسری را به وجود می آورد. استانداردهای باز به این معنی نیز هست که سازگاری خوبی روی پلتفرم‌های دیگر وجود دارد.

– استانداردهای باز باعث می‌شوند که نرم‌افزارها باگ کمتری داشته باشند، زیرا تیمی از توسعه‌دهندگان روی نرم‌افزار کار می‌کنند که گاهی دارای پیش‌زمینه‌های بسیار متنوعی هستند.

امنیت و حریم خصوصی در لینوکس

بحث امنیت در هسته اصلی سیستم عامل لینوکس تعبیه شده است. امکاناتی همچون (Permissions) و (Jails)موجب میشوند کاربران تنها بتوانند به آن‌ها داده‌هایی دسترسی پیدا کنند که اجازه آن را دارند. همچنین توزیع ها در لینوکس فایروال دارند و این مسئله امنیت در لینوکس را ارتقا میدهد.

مزایای سیستم عامل لینوکس (اینفوگرافی)

مزایای استفاده از نسخه های پولی لینوکس

• شما با خرید لینوکس یک کتابچه راهنما نیز دریافت میکنید که میتواند در حل مشکلاتتان بسیار کمک کننده باشد.
• همچنین با خرید نسخه پولی پشتیبانی ارائه‌دهنده در دوره زمانی معین را خواهید داشت.
• توزیع‌هایی مانندو Red-Hat Enterprise یک پشتیبانی سریع و 24 ساعته از مزایای نسخه پولی لینوکس است.
• گاهی اوقات می‌توانید برخی نرم‌افزارها را به دست آورید که روی توزیع‌های دیگر وجود دارند. برای نمونه به جای دانلود کردن نرم‌افزار می‌توانید آن‌ها را روی DVD به دست آورید.
• ممکن است برخی نرم‌افزارهای تجاری که رایگان نیستند مانند پخش‌کننده‌های DVD و MP3 و در این توزیع‌های لینوکس قرار داشته باشند و همچنین برخی نرم‌افزارهای تجاری مانند Adobe Flash Player را به طور رایگان دریافت می‌کنید.

مراحل نصب لینوکس

1- ابتدا مطمئن شوید که سیستم شما، امکانات سخت‌افزاری لازم برای نصب را دارد. در این مرحله ممکن است از شما پرسیده شود که آیا قصد نصب نرم‌افزار شخص سوم را دارید؟ مثل Plugin‌هایی برای اجرای فایل‌های MP3، کدک‌های ویدئو (Video Codec) و…

2- اگر از یک لپ‌تاپ استفاده می‌کنید (یا دستگاهی که وایرلس دارد)، برای دانلود نرم‌افزارهای شخص سوم و آپدیت‌ها باید به اینترنت وصل شوید.

3- این مرحله به شما اجازه می‌دهد که نحوه‌ی نصب سیستم عامل را انتخاب کنید. آیا می‌خواهید لینوکس را در کنار یک سیستم عامل دیگر نصب کنید؟ گزینه‌ی (Dual Booting) آیا می‌خواهید از کل فضای هارد استفاده کنید؟ آیا می‌خواهید نسخه‌ی کنونی لینوکس‌تان را آپگرید (Upgrade) کنید؟ آیا می‌خواهید نسخه‌ای جدید را روی نسخه‌ی کنونی لینوکس‌تان نصب کنید؟

4- موقعیت مکانی خود را روی نقشه انتخاب کنید.

5- کیبورد سیستم را انتخاب کنید.

6- نام کاربری (Username) و رمز عبور (Password) خود را انتخاب کنید.

7- وقتی سیستم نصب را به پایان رساند، آن را reboot کنید و پس از آن می‌توانید از سیستم استفاده کنید.

دروس آموزش ویدیویی لینوکس

• برای مشاهده بهتر ویدیوها در موبایل، گوشی را افقی نگه دارید. اگر اروری مشاهده کردید بخاطر روشن بودن وی پی ان است. بعد از پخش هر ویدیو، علامت دانلود روی آن نمایان می شود.
• اگر روی دانلود کلیک کردید و ویدیو باز هم پخش شد، بعد از پخش ردن روی علامت سه نقطه پایینش کلیک و گزینه دانلود یا ذخیره را انتخاب کنید. از اینترنت دانلود منجر هم می توانید استفاده کنید. هر درسی مشکل داشت در نظرات اعلام کنید تا سریعا رفع شود. ضمنا هر چند وقت یک بار احتمالا دروس به روز می شوند.
• هر درسی کار نکرد حتما در بخش نظرات اعلام کنید تا مشکل سریعا رفع شود

سوالات متدوال

1- زبان برنامه نویسی لینوکس چیست؟

لینوکس یک سیستم عامل خط فرمان منبع باز است. اما شامل یک کامپایلر زبان C نیز هست که یک زبان برنامه نویسی به حساب می آید. لینوکس همچنین شامل ویژگی های Shell Programmimg می باشد که با استفاده از دستورات لینوکس و سایر برنامه ها ، آن را به یک زبان برنامه نویسی بسیار قدرتمند تبدیل می کنند.

2- لینوکس چه معایبی دارد؟

از جمله معایب لینوکس میتوان به user friendly نبودن ، کمبود برنامه های اختصاصی برای لینوکس و نبود درایور برخی از سخت افزارها اشاره کرد.

3- بهترین توزیع لینوکس چیست؟

چیزی به عنوان بهترین توزیع لینوکس وجود ندارد. زیرا هرکدام از توزیع های لینوکس، برای هدف خاصی ایجاد شده‌اند و شما می‌بایست بر اساس نیاز خود سنتوس، دبیان یا اوبونتو یا خیلی از نسخه‌های دیگر لینوکس را، انتخاب کنید.

راه های ارتباطی